Vol. 54 No. 1 (2026), Статьи
Vol. 54 No. 1 (2026)

QONUNLARDAN KO‘RA PSIXOLOGIYA: XULQ-ATVOR IQTISODIYOTI VA DAVLAT SIYOSATIDA "NUDGE" NAZARIYASI

Статьи
Published 2026-08-09
  • Baxromova Indira Azizjon Qizi
  • Xalmatjanov Farxod Maxamatjanovich
Baxromova Indira Azizjon Qizi
Xalmatjanov Farxod Maxamatjanovich
Yuklab olish|Download|Скачать

Keywords

Kalit so‘zlar: Xulq-atvor iqtisodiyoti, Nudge nazariyasi, turtki berish, ratsionallik, iste’molchi xulq-atvori, iqtisodiy siyosat, soliq madaniyati, energiya tejamkorligi, arxitektura tanlovi.

How to Cite

Baxromova Indira Azizjon Qizi, and Xalmatjanov Farxod Maxamatjanovich. “QONUNLARDAN KO‘RA PSIXOLOGIYA: XULQ-ATVOR IQTISODIYOTI VA DAVLAT SIYOSATIDA ‘NUDGE’ NAZARIYASI”. World Scientific Research Journal 54, no. 1 (August 9, 2026): 167–170. Accessed August 21, 2026. https://openresearch-hub.com/index.php/wsrj/article/view/2674.
ACM ACS APA ABNT Chicago Harvard IEEE MLA Vancouver AMA

Download Citation

Endnote/Zotero/Mendeley (RIS) BibTeX

Abstract

Annotatsiya: Ushbu maqolada klassik iqtisodiyotdagi "ratsional inson" (Homo Economicus) modelining inqirozi va uning o‘rniga kirib kelgan xulq-atvor iqtisodiyoti tushunchasi tahlil qilinadi. Nobel mukofoti sovrindorlari Richard Taler va Kass Sastayn tomonidan ilgari surilgan "Nudge" (turtki berish) nazariyasining mohiyati, uning davlat iqtisodiy siyosatidagi, xususan, soliq yig‘ishni oshirish va energiya tejamkorligini targ‘ib qilishdagi roli o‘rganiladi. Maqolada ma’muriy majburlash va qonuniy taqiqlarga qaraganda psixologik usullarning yuqori iqtisodiy samaradorligi xalqaro tajriba hamda O‘zbekiston realligi misolida asoslab berilgan.

Yuklab olish|Download|Скачать

References

1. Kahneman, D. (2011). Thinking, Fast and Slow. Farrar, Straus and Giroux. (Daniel Kaneman — Xulq-atvor iqtisodiyoti asoschilaridan biri, Nobel mukofoti sovrindori).

2. Ariely, D. (2008). Predictably Irrational: The Hidden Forces That Shape Our Decisions. HarperCollins.

3. Halpern, D. (2015). Inside the Nudge Unit: How small changes can make a big difference. Random House. (Buyuk Britaniyadagi birinchi Nudge guruhi rahbari kitobi).

4. Thaler, R. H., & Sunstein, C. R. (2008). Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness. Yale University Press. (Nobel mukofotiga sazovor bo‘lgan asosiy asar).

5. World Bank. (2015). World Development Report 2015: Mind, Society, and Behavior. Washington, DC: World Bank.

6. Allcott, H. (2011). Social norms and energy conservation. Journal of Public Economics, 95(9-10), 1082-1095. (Energiya tejamkorligidagi Nudge samaradorligi tahlili).

7. Benartzi, S., & Thaler, R. H. (2004). Save More Tomorrow™: Using behavioral economics to increase employee saving. Journal of Political Economy, 112(S1), S164-S187.

8. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qarori. *«Yoqilg‘i-energiya resurslari tariflarining o‘zgarishi va ijtimoiy iste’mol normalarini joriy etish to‘g‘risida»*gi hujjatlar to‘plami.

9. O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi. (Xarid cheklari va keshbek tizimini tartibga soluvchi normativ-huquqiy asoslar).