Abstract
Annotatsiya. Maqolada global giyohvand moddalar bozorining zamonaviy rivojlanish tendensiyalari va narkotik moddalarni noqonuniy aylanmasida tashkilotlangan jinoyatchi guruhlarning roli oʻrganiladi. Tadqiqotda giyohvand moddalar ishlab chiqarish, isteʼmol va tarqatish hajmlari, shuningdek, giyohvand moddalar bilan bogʻliq jinoyatchilikning oʻsishiga hissa qoʻshuvchi omillar, jumladan, giyohvand moddalar bozorining raqamlashtirilishi, kriptovalyutalardan foydalanish va “soya” internet platformalarining rivojlanishi tahlil qilinadi. Maxsus eʼtibor transmilliy giyohvand moddalar jinoyati tabiatiga va uning xalqaro xavfsizlik, davlatlarning iqtisodiy barqarorligi hamda jamoat salomatligiga taʼsiriga qaratilgan. Maqolada tashkilotlangan jinoyatchi guruhlarning faoliyatining o‘ziga xos xususiyatlari, tuzilishi va ishlash usullari ham koʻrib chiqiladi. Oʻzbekiston Respublikasidagi giyohvand moddalar bilan bogʻliq jinoyatchilikning amaldagi holati tahlil qilinib, davlatning antinarkotik siyosatining asosiy yoʻnalishlari aniqlanadi va noqonuniy narkotik aylanmasiga qarshi kurash samaradorligini oshirish choralarini taklif etadi. Ushbu choralar xalqaro hamkorlikni rivojlantirish, operativ-qidiruv faoliyatini takomillashtirish, korrupsiyaga qarshi kurash va oldini olish dasturlarini amalga oshirishni oʻz ichiga oladi.
References
1. UNODC. Global cocaine production statistics.
2. Vsemirniy doklad o narkotikax 2025 g. OON. UNODC Upravleniye po narkotikam i prestupnosti. Osnovnie vivodi. S.-14.
3. Boleye 11 tisyach chelovek privlekli k otvetstvennosti za narkoprestupleniya v 2025 godu // https://www.gazeta.uz/ru/2026/02/04/drug-crimes.
4. Mixaylov A.Ye., Semenov S.A., Tarakanov I.A. Organizovannaya prestupnost: sostoyaniye i tendensii // Gumanitarnie, sotsialno-ekonomicheskiye i obshestvennie nauki. 2020. №12-2. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/organizovannaya-prestupnost-sostoyanie-i-tendentsii (data obrasheniya: 06.03.2026).
5. Dolgova A.I. Organizovannaya prestupnost, yeye razvitiye i borba s ney II Organizovannaya prestupnost-3. M., 1996. S. 20.
6. Seliverstov I.N. Sotsialnaya opasnost organizovannoy prestupnosti: novie tendensii v XXI veke // Yuridicheskaya misl. 2019. № 4-5 (114-115). S. 108-120.
7. Transnatsionalnaya organizovannaya prestupnost: globalizovannaya nelegalnaya ekonomika // URL: https://www.unodc.org/toc/ru/crimes/organized-crime.html.
8. Mixaylov Aleksey Yevgenevich, Semenov Sergey Aleksandrovich, Tarakanov Ilya Aleksandrovich Organizovannaya prestupnost: sostoyaniye i tendensii // Gumanitarnie, sotsialno-ekonomicheskiye i obshestvennie nauki. 2020. №12-2. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/organizovannaya-prestupnost-sostoyanie-i-tendentsii (data obrasheniya: 06.03.2026).
9. Dyachenko N.N. Sostoyaniye i tendensii sovremennoy organizovannoy prestupnosti / N.N. Dyachenko, S.P. Vayle // Deyatelnost pravooxranitelnix organov v sovremennix usloviyax. Sbornik materialov XXV mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferensii. Saratov, 2020. S. 7582.
10. Glazkova L.V. Vzaimodeystviye sistem organizovannoy prestupnosti i korrupsii // Aktualnie problemi rossiyskogo prava. 2019. № 7(104). S. 77-86.
11. Ukaz Prezidenta Respubliki Uzbekistan, ot 3 noyabrya 2025 goda № UP-207 «O kompleksnix merax po effektivnoy zashite zdorovya naseleniya i genofonda natsii ot narkomanii i narkoprestupleniy»// URL: https://lex.uz/ru/docs/7818779.
12. Zakon Respubliki Uzbekistan, ot 19.08.1999 g. № 813-I «O narkoticheskix sredstvax i psixotropnix veshestvax» // URL: https://lex.uz/docs/86028?ONDATE2=02.06.2022&action=compare.
13. Zakon Respubliki Uzbekistan, ot 27.10.2020 g. № ZRU-644 «O profilaktike i lechenii narkologicheskix zabolevaniy» // URL: https://lex.uz/uz/docs/5069152.