Abstract
Annotatsiya. Maqolada turkiy tasavvufning asoschisi Xo'ja Ahmad Yassaviyning (1093–1166) ma'naviy-axloqiy qarashlari batafsil tahlil qilinadi. Uning “Devoni hikmat” asaridagi hikmatlar orqali ilgari surilgan axloqiy ta'limotlar Qur'oni karim va Muhammad alayhissalom hadislariga asoslanganligi, shuningdek, nafs tarbiyasi, qanoat, rostgo'ylik, muruvvat, saxovat, kamtarlik kabi fazilatlar hamda takabburlik, nodonlik, xudbinlik, ochko'zlik kabi illatlarni qoralashi tasavvufiy falsafa doirasida o'rganiladi. Tadqiqotda Yassaviyning qarashlari tasavvufni axloqiy fan sifatida taqdim etishi, jismoniy tarbiya va she'riy pedagogika orqali inson kamolotini ta'minlashga qaratilganligi ta'kidlanadi. Shuningdek, yassaviylik tariqatining ma'naviy-axloqiy asoslari zamonaviy tarbiyaviy jarayonlar, psixologik va pedagogik nazariyalar uchun ahamiyati ochib beriladi. Tadqiqot natijalari Yassaviyning ta'limotini universal insoniy qadriyatlar tizimi sifatida baholaydi.
References
1. Baqirg‘oniy, S. Boqirg‘on kitobi. – T.: 1991.
2. Chittick, W.C. Sufism: A Short Introduction. – Oneworld Publications, 2007.
3. Haqqul I. Ahmad Yassaviy: hayoti va ijodi. – T.: 2001.
4. Hasanov N. Turkiyada yassaviyshunoslik. – T.: 2005.
5. Ismail, M. et al. Sufi Pedagogy in Contemporary Contexts. – 2023.
6. Juraev, A. & Rajavaliev, U. The Theological Foundations of Khoja Ahmed Yasawi's Worldview. – 2023.
7. Mahmood, S. Politics of Piety: The Islamic Revival and the Feminist Subject. – Princeton University Press, 2005.
8. Malgarayeva Z.B. va boshq. The Philosophy of Sufism of Khoja Ahmed Yassawi. – 2015.
9. Muminov A.K. Yassaviy ta'limotining axloqiy asoslari // Tasavvuf va ma'naviyat. – 2017.
10. Rustamov E. Ahmad Yassaviy hikmatlarida tarix va hayot sadosi // O‘zbek tili va adabiyoti. – 1972. № 4-5.
11. Salamah-Qudsi, A. Tasawwuf as ethical science: Embodied pedagogy in the poetics of Khoja Ahmad Yasawi // Cogent Arts & Humanities. – 2024.
12. Yasawi, Ahmad. Dīwān-i Ḥikmat (critical edition, ed. Haqqul, Hasan, Sayfulloh). – 2018.
13. Yassaviy, Ahmad. Devoni hikmat. – T.: G‘.G‘ulom nashriyoti, 1992.
14. Yassaviy, Ahmad. Hikmatlar kulliyoti. – T.: 2011.
15. Zarruq, A. & Sha’ar, M. The Principles of Sufism. – 2024.
16. Qur'oni karim va hadislar to'plamlari (tavsifiy manbalar).