Abstract
Annotatsiya. Mazkur ilmiy maqolada qayta ishlanishi mumkin bo‘lgan DNK–polissaxarid asosidagi gidrogel bioplastiklarning sintezi, strukturaviy tashkil topishi, mexanik va fizik-kimyoviy xossalari hamda ularning ekologik barqarorlikdagi ahamiyati kompleks ravishda tadqiq etildi. Tadqiqotda DNK va tabiiy polissaxaridlar (dekstran, alginat, karboksimetilsellyuloza) o‘rtasida suv muhitida yuzaga keluvchi reversiv kovalent bog‘lanishlar asosida uch o‘lchamli gidrogel tarmoqlarini hosil qilish mexanizmlari o‘rganildi. Olingan gidrogel bioplastiklarning mexanik mustahkamligi, qayta gidratatsiya xususiyati va ko‘p marotaba qayta ishlanish imkoniyatlari baholandi. Tadqiqot natijalari ushbu materiallarning suv asosida yopiq siklli qayta ishlanishini ta’minlashi, biologik parchalanishi va an’anaviy neftga asoslangan plastiklarga nisbatan ekologik jihatdan ustunligini ko‘rsatdi. Shuningdek, DNK komponentining mavjudligi materiallarning tezkor biodegradatsiyasini va mikroplastik ifloslanishni kamaytirish imkoniyatini yaratishi aniqlandi. Olingan natijalar DNK–polissaxarid gidrogel bioplastiklarni barqaror materiallar texnologiyasida istiqbolli alternativ sifatida qo‘llash imkoniyatlarini kengaytiradi.
References
1. Abdulsalam L., Abubakar S., Permatasari I., et al. Advanced Biocompatible and Biodegradable Polymers: A Review of Functionalization, Smart Systems, and Sustainable Applications // Polymers. – 2025. – Vol. 17, No. 21.
2. Biopolymer‑based hydrogel formulations for improved seed coating performance // Scientific Reports. – 2025.
3. Bu N., Li L., Hu X. Recent trends in natural polymer‑based hydrogels for biomedical applications // Biofunctional Materials. – 2024.
4. Polysaccharide Based Bioplastics: Eco‑Friendly and Sustainable Alternatives // MDPI. – 2025. – Vol. 8, No. 10. – Article 413.
5. Polysaccharide‑based hydrogels: Materials, preparation, and applications // ScienceDirect. – 2025.
6. Sustainable Bioplastic Made from Biomass DNA and Ionomers // PubMed. – 2021.
7. Ke Y., Lan K., Wong J.Y., et al. Sustainable DNA‑polysaccharide hydrogels as recyclable bioplastics // Nature Communications. – 2025. – Vol. 16. – Article 62682.
8. Shergujri D.A., Khanday M.A., Noor A. Next‑generation biopolymer gels: innovations in drug delivery and theranostics // Journal of Materials Chemistry B. – 2025. – Vol. 13.
9. A Comprehensive Review of Polysaccharide‑Based Hydrogels: Synthesis and Properties // Polymers. – 2025. – Vol. 15.
10. A Comprehensive Review of Polysaccharide‑Based Hydrogels: Structural and Functional Properties // PMC. – 2025.
11. Trends in polysaccharide‑based hydrogels and their role in enhancing the bioactivity of phytocompounds // Carbohydrate Polymers. – 2024. – Vol. 334. – Article 122033.
12. The role of polysaccharide‑based biodegradable soft polymers in sustainable materials // ScienceDirect. – 2025.