Keywords
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada Turon xalqlarining harbiy san’ati, ularning strategik fikrlash madaniyati, jangovar taktikasi va qurol-aslaha tizimining tarixiy rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi – qadimgi Turon (O‘rta Osiyo) xalqlarining harbiy san’ati va mudofaa tizimini ilmiy nuqtai nazardan o‘rganish, ularning davlat barqarorligi, siyosiy kuchi va madaniy o‘ziga xosligini belgilovchi omillar sifatida baholashdir. Maqolada arxeologik topilmalar, yozma manbalar, “Avesto”, “Shahnoma”, Xitoy yilnomalari, arab va fors tarixchilarining asarlari asosida Turon jangchilari, ularning sarkardalik maktablari, harbiy intizom va ijtimoiy tuzilmasi haqida ilmiy ma’lumotlar keltiriladi. Tadqiqotda shuningdek, qadimgi massagetlar, saklar, xorazmiylar, so‘g‘dlar, baqtriyaliklar hamda turkiy qabilalarning harbiy san’ati o‘zaro qiyosiy tahlil qilinadi. Maqolada jang san’ati nafaqat qurol bilan urushish, balki siyosiy diplomatiya, harbiy axborot, ruhiy tayyorgarlik va jangovar strategiya tizimining yaxlit bir majmuasi sifatida ko‘rib chiqiladi. Shu asosda Turon xalqlarining harbiy merosi Markaziy Osiyo madaniyatining ajralmas tarkibiy qismi sifatida baholanadi. Tadqiqotda tarixiy manbalar bilan bir qatorda zamonaviy tarixshunoslikdagi yondashuvlar – arxeologik dalillar, etnografik tahlillar, harbiy san’atning antropologik va sotsiologik jihatlari ham qamrab olingan. Natijalar Turon xalqlarining harbiy an’analari bugungi zamonaviy O‘zbekiston Qurolli Kuchlari madaniy merosida davom etayotganligini ko‘rsatadi.
References
1. “Avesto” – Qadimiy manba, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi nashri, Toshkent, 2001.
2. Firdavsiy A. Shahnoma. – Tehron, 1964.
3. Bartold V.V. Turkiston v epoxu mongolskogo nashestviya. – Moskva, 1963.
4. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent, Ma’naviyat, 2008.
5. Tolstov S.P. Drevniy Khorezm. – Moskva–Leningrad, 1948.
6. Qayumov A. O‘rta Osiyo xalqlari harbiy san’ati tarixi. – Toshkent, Fan, 1999.
7. Aliev B. Turon jangchilari va ularning madaniy merosi. – Samarqand, 2017.
8. Gafurov B. Drevniy Tadzhiki i ikh kul’tura. – Dushanbe, 1972.
9. To‘xtayev Sh. O‘rta Osiyo harbiy strategiyasi va zamonaviy davr. – Toshkent, 2020.
10. UNESCO. The Heritage of Central Asian Warriors: Historical Perspectives. – Paris, 2019.
11. Xitoy yilnomalari: “Shi Ji” va “Han Shu”. – Pekin, 1957–1965.
12. Rashid ad-Din. Jome’ at-tavorix. – Tehron, 1973.
13. Temur T. Temur tuzuklari. – Toshkent, 1991.
14. Nazarov M. Turkiy xalqlarning harbiy madaniyati va jasorat an’analari. – Toshkent, 2018.
15. World History Encyclopedia. Ancient Central Asian Military Traditions. – London, 2021.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.