O‘QITUVCHI–O‘QUVCHI MUNOSABATLARINING AKADEMIK NATIJALARGA TA’SIRI

Abstract

Ta'lim tizimi barcha jamiyatlarning taraqqiyotida hal qiluvchi rol o‘ynaydi. O‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi munosabatlar ta'lim jarayonining muvaffaqiyatli kechishida muhim omillardan biridir. Ushbu munosabatlar, o‘qituvchining pedagogik mahorati va o‘quvchining motivatsiyasi o‘rtasidagi samarali aloqalarni shakllantirishi, ta'lim jarayonining muvaffaqiyatli va samarali rivojlanishiga yordam beradi. O‘qituvchining roli faqat bilim berish bilan cheklanmaydi, balki o‘quvchilarni hayotga tayyorlashda ham katta ahamiyatga ega. O‘quvchi va o‘qituvchi o‘rtasidagi to‘g‘ri aloqalar, o‘zaro hurmat, ishonch va muloqot samarali o‘qitish va o‘quvchilarning shaxsiy rivojlanishini ta’minlashda muhim omil bo‘ladi. O‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi munosabatlarni bir necha turlarga ajratish mumkin: pedagogik munosabatlar, emotsional munosabatlar va ijtimoiy munosabatlar. Pedagogik munosabatlar o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasida bilim almashish jarayonini tashkil etadi. Emotsional munosabatlar o‘qituvchi o‘quvchilarning his-tuyg‘ulari, ehtiyojlari va qiziqishlariga e’tibor qaratadi, bu esa o‘quvchining o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshiradi va o‘quv jarayoniga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Ijtimoiy munosabatlar esa o‘qituvchi o‘quvchilarga jamiyatda o‘rin topish, axloqiy va ijtimoiy qoidalarga amal qilishni o‘rgatadi. O‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi samarali munosabatlarni rivojlantirish uchun bir qator omillar muhim ahamiyatga ega. Ishonch va hurmat ta’lim jarayonining samarali bo‘lishiga ta’sir qiladi. O‘quvchilarning o‘qituvchiga bo‘lgan ishonchi va hurmati o‘quvchilarning o‘qish faoliyatida muvaffaqiyatga erishishlariga yordam beradi. Samarali kommunikatsiya o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasida ochiq, samimiy va o‘zaro tushunishga asoslangan aloqalarni o‘rnatishga xizmat qiladi. Bu o‘quvchilarning o‘z fikrlarini erkin ifoda etishga va o‘zining rivojlanishiga yordam beradi. Motivatsiya o‘qituvchining o‘quvchini qiziqtirishi va unga o‘z maqsadlariga erishish uchun undash zarurligini ko‘rsatadi. Motivatsiya o‘quvchilarning o‘quv jarayoniga faol ishtirok etishiga va o‘z bilimlarini rivojlantirishga undaydi.[1]

[1]