Abstract
Annotatsiya: Lingvistik shaxs tushunchasi tilni undan foydalanuvchi inson kontekstida tahlil qilish imkonini bergani sababli zamonaviy tilshunoslikning muhim tarkibiy qismidir. Lingvistik shaxsni o‘rganish, asosan, til tuzilmalari va grammatik qoidalarga e’tibor qaratadigan yondashuvlardan farq qiladi: bunda insoniy muloqot jarayonida til haqidagi bilim, konseptual tushuncha, kommunikativ niyat va shaxsning individual til tanlovlari o‘rtasidagi o‘zaro munosabat hisobga olinadi.Ushbu maqolada lingvistik shaxsning nazariy asoslari, asosiy xususiyatlari va zamonaviy tilshunoslik yo‘nalishi sifatidagi ahamiyati o‘rganiladi. Tadqiqot lingvistik shaxs, uning nazariy jihatdan rivojlanishi hamda boshqa fanlar bilan bog‘liq qo‘llanilishiga doir tanlangan ilmiy adabiyotlarning maqsadli narrativ sharhiga asoslanadi. Yuri Karaulov ilgari surgan uch darajali modelga, shuningdek, tushunchaning psixolingvistika, kognitiv tilshunoslik va lingvodidaktikadagi o‘rniga alohida e’tibor qaratiladi.
Sharh natijalari lingvistik shaxs tushunchasi til shaklini bilim, kommunikativ faoliyat va tildan foydalanish bilan bog‘lashning istiqbolli vositasi ekanini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, terminologik farqlar va nomuvofiqliklar, shuningdek, metodologik tafovutlar yagona tahliliy asosni ishlab chiqmoqchi bo‘lgan tadqiqotchilar uchun qiyinchilik tug‘diradi. Maqolada lingvistik shaxs tadqiqot maqsadlariga mos tahlil vositalari tanlangan taqdirdagina, doirasi aniq belgilangan bo‘lsa-da, qimmatli nazariy konstrukt bo‘lib qolishi xulosa qilinadi.
References
1. Bucholtz, M., & Hall, K. (2005). Identity and interaction: A sociocultural linguistic approach. Discourse Studies, 7(4–5), 585–614. https://doi.org/10.1177/1461445605054407
2. Hymes, D. H. (1972). On communicative competence. In J. B. Pride & J. Holmes (Eds.), Sociolinguistics (pp. 269–293). Penguin Books.
3. Karaulov, Y. N. (1987). Русский язык и языковая личность [Russian language and language personality]. Nauka.
4. Romanchuk, S., Kuzmenko, O., Berezhna, M., Vysoskyi, A., & Nikolaieva, T. (2024). Analysis of the linguistic personality as a subject of psycholinguistic research: Dynamics of development and forecasts for the future. Forum for Linguistic Studies, 6(6), 15–27. https://doi.org/10.30564/fls.v6i6.6673
5. Labov, W. (1972). Sociolinguistic Patterns. University of Pennsylvania Press.
6. Ochs, E. (1993). Constructing social identity: A language socialization perspective. Research on Language and Social Interaction, 26(3), 287–306.
7. Sorokovykh, G. V., & Shafikova, I. R. (2020). Notion of professional’s secondary linguistic personality in domestic and foreign linguodidactics: Systematic review. Pedagogy. Theory & Practice, 5(4). https://doi.org/10.30853/ped200101
8. Sadullayeva, G. I., & Urinova, S. B. Til o‘rganishda immersiv metodlar: Tezroq va samaraliroq o‘rganish uchun tilga sho‘ng‘ishning afzalliklari.
9. Urinova, S. B. (2024). The power of language: How learning a second language can change your brain. British Journal of Interdisciplinary Scientific Research and Development. https://www.bjisrd.com/index.php/bjisrd/article/view/3193
10. Urinova, S. B. (2025). Til qudrati: Qanday qilib ikkinchi tilni o‘zlashtirish insonning fikrlash doirasini o‘zgartirishi mumkin? Journal of International Scientific Research, 3(1). https://spaceknowladge.com/index.php/JOISR/article/view/1449
11. Urinova, S. B. (2025). Tinglab tushunishni oshiruvchi metodlar. Ta’lim va rivojlanish tahlili onlayn ilmiy jurnali, 5(1), 219. http://www.sciencebox.uz
12. Yudina, N. (2012). Language personality in the Russian linguistic tradition: Diachronic-synchronic aspects. Respectus Philologicus, 21(26), 110–119. https://doi.org/10.15388/Respectus.2012.26.15419

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.