Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida boquvchisini y’qotganlik pensiyasini tayinlashning huquqiy asoslari, tartib-taomillari va mavjud muammolari xalqaro ilmiy manbalаr, milliy qonunchilik hamda amaliy tajriba nuqtai nazaridan keng tahlil qilinadi. Tadqiqotda BMT Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, XMT 102-sonli Konvensiyasi, O’zbekiston Respublikasining «Fuqarolarning davlat pensiya ta’minoti to’g’risida»gi Qonuni va tegishli me’yoriy-huquqiy hujjatlar asosida pensiya tayinlash mexanizmlari o’rganiladi. Norasmiy bandlik va mehnat stajini isbotlash muammolari, shuningdek tizimni takomillashtirish bo’yicha ilmiy asoslangan takliflar ilgari suriladi.
References
I. Xalqaro-huquqiy hujjatlar
1.1. Birlashgan Millatlar Tashkilotining “Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi” (1948). BMT Bosh Assambleyasi, 217 A (III)-son qarori;
1.2. Birlashgan Millatlar Tashkilotining “Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar to'g'risida”gi xalqaro pakt (1966). BMT shartnomalar to‘plami, 993-jild;
1.3. International Labour Organization Convention No. 102: Social Security (Minimum Standards) Convention 1952 Geneva.
II. Milliy-huquqiy hujjatlar
2.1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi;
2.2. O‘zbekiston Respublikasining «Fuqarolarning davlat pensiya ta’minoti to‘g‘risida»gi 938-XII-son Qonuni;
2.3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Davlat pensiyalarini tayinlash va to'lash tartibi to'g'risida”gi 592-son nizomi 592-son (13.10.2022).
III. Ilmiy adabiyotlar
3.1. International Labour Organization. (n.d.). Ninety per cent of world excluded from old age pension schemes. ILO News;
3.2. Joubert, C. (2015). Pension System Reforms and the Informal Sector. Journal of Development Economics, 115, 155–173;
3.3. OECD/ILO. (2019). Tackling Vulnerability in the Informal Economy. OECD Development Centre Studies. Paris: OECD Publishing;
3.4. World Bank Research Observer. (2025). Participation in Pension Programs in Low- and Middle-Income Countries. Oxford Academic. doi.org/10.1093/wbro/lkaf004;
3.5. Grimshaw, D. (2022). Informal and Precarious Work: Persistent Inequalities. UN/DESA Working Paper. New York: United Nations;
3.6. Lopez-Ruiz, et al. (2011). Informal Employment and Health Outcomes in Central America. Working and Employment Conditions Survey;
3.7. ESCAP. (2018). Social Protection and the Informal Economy

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.