Abstract
Annotatsiya. Ushbu ishda chiziqli algebra bo‘limining markaziy
tushunchalaridan biri — determinantning mazmuni, uning fundamental algebraik
xossalari hamda satr yoki ustun bo‘yicha yoyish (Laplas yoyilishi) usuli chuqur
yoritiladi. Determinantning geometriyaviy talqinlari orqali uning matritsa chiziqli
o‘lchov o‘zgarishiga ta’siri, satr va ustunlarda bajariladigan elementar o‘zgarishlarga
nisbatan qanday munosabatda bo‘lishi ilmiy asosda ko‘rsatib beriladi. Shuningdek,
determinantning linearlik, antisimmmetriklik va ko‘paytma bo‘yicha invariantlik kabi
xossalari misollar yordamida tahlil qilinadi. Ishning ilmiy ahamiyati shundan iboratki,
unda satr yoki ustun bo‘yicha yoyish usuli berilgan matritsaning determinantini
hisoblashda samarali va umumiy algoritm sifatida taqdim etilib, minor va algebraik
qo‘shiluvchilar orqali determinantning rekursiv tuzilishi izchil ochib beriladi. Mazkur
material determinant tushunchasining nazariy asoslarini mustahkamlash bilan birga,
amaliy masalalarda, xususan, chiziqli tenglamalar sistemasini yechishda, matritsalar
rangi va inversini aniqlashda qo‘llanishini kengaytirishga xizmat qiladi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Leng S. Algebra. M. Mir, 1968.
2. Kostrikin A.I. Vvedeniye v algebru. M., 1977, 495 str.
3. Leng S. Algebra. M. Mir, 1968.
4. Narzullayev U.X., Soleyev A.S. Algebra i teoriya chisel. I-II chast, Samarkand,
5. Faddeyev D.K., Sominskiy I.S. Sbornik zadach po vysshey algebre. M., Nauka,
1977.
6. B.L. Van der Varden. Algebra. M., Nauka, 1976
7. Sbornik zadach po algebre pod redaksiyey. A.I. Kostrikina, M., Nauka, 1985.
8. Xojiyev J., Faynleb A.S. Algebra va sonlar nazariyasi kursi, Toshkent,
«O’zbekiston», 2001.
9. 2002Faddeyev D.K. Leksii po algebre. M., Nauka, 1984, 415 st.