ARTERIAL GIPERTONIYADA ENDOTELIY DISFUNKSIYASINING ROLI
Yuklab olish|Download|Скачать

Keywords

Kalit so‘zlar: arterial gipertoniya, endoteliy disfunktsiyasi, nitrit oksid, endotelin-1, oksidlanish stressi, qon tomir tonusi, patogenez.

How to Cite

Mukhammedova Guzal Nodirovna, Risbekova Iroda Avazbekovna, Qurbonova Durdona Rahmatullayevna, and Muzaffarov Omon Maratovich. “ARTERIAL GIPERTONIYADA ENDOTELIY DISFUNKSIYASINING ROLI”. Journal of new century innovations 89, no. 1 (November 14, 2025): 41–49. Accessed October 4, 2026. https://openresearch-hub.com/index.php/new/article/view/216.

Abstract

Ushbu maqolada arterial gipertoniya rivojlanishida endoteliy disfunktsiyasining asosiy patofiziologik mexanizmlari o‘rganildi. Tadqiqotning maqsadi — endoteliy tomonidan ishlab chiqariladigan asosiy vasoaktiv moddalar (nitrit oksid (NO), endotelin-1, prostatsiklin) muvozanatining buzilishi natijasida qon tomir tonusi va periferik qarshilikda yuzaga keladigan o‘zgarishlarni tahlil qilishdan iborat. Maqolada oksidlanish stressining kuchayishi, erkin radikallar ta’sirida NO sintezining kamayishi va endotelin-1 sekretsiyasining ortishi natijasida yuzaga keladigan endotelial disfunktsiya mexanizmlari yoritilgan. Shu jarayonlar natijasida qon tomirlarning torayishi, devor elastikligining pasayishi va arterial bosimning doimiy oshib borishi kuzatiladi. Tadqiqot natijalari endoteliy disfunktsiyasi arterial gipertoniya patogenezining markaziy bo‘g‘ini ekanligini ko‘rsatadi. Endoteliy faoliyatini tiklashga qaratilgan antioksidant terapiya va NO-donor preparatlar gipertoniya profilaktikasida samarali yo‘nalish sifatida ko‘rib chiqiladi.

Yuklab olish|Download|Скачать

References

1. Ghiadoni L., Virdis A., Stea F., Bruno R. M., Taddei S. «Endothelial dysfunction in hypertension: pathophysiological mechanism or marker of cardiovascular risk?» Italian Journal of Medicine. 2013.

2. Dharmashankar K., Widlansky M. E. «Endothelial function and hypertension.» PubMed. 2010.

3. «Immunomodulatory Activity of Cytokines in Hypertension: A Vascular …» Hypertension (AHA Journals). 2024.

4. «Arterial Hypertension and Interleukins: Potential Therapeutic Target …» Int. J. Mol. Sci. 2021.

5. «The role of inflammatory cytokines in endothelial dysfunction» PMC. 2007.

6. Pacinella G., Ciaccio A. M., Tuttolomondo A. «Endothelial Dysfunction and Chronic Inflammation: The Cornerstones of Vascular Alterations in Age‑Related Diseases.» PMC. 2022.

7. «Mechanisms and Clinical Implications of Endothelial Dysfunction in …» MDPI. 2024.

8. «Inflammatory Mediators of Endothelial Dysfunction.» Dri E., Lampas E., Lazaros G., et al. Life. 2023.

9. «Endothelial Dysfunction, Platelet Hyperactivity, Hypertension, and the …» Frontiers in Nutrition. 2023.

10. «Immune and inflammatory mechanisms in hypertension.» Frontiers in Immunology. 2022.

11. «Endothelial Dysfunction as a Factor Leading to Arterial Hypertension.» Pediatric Nephrology. 2022.

12. «Endothelium‑derived Relaxing Factor (EDRF)» — overviews of NO role.

13. «Circulating cytokines and risk of developing hypertension.» ScienceDirect. 2023.

14. «Associations between resistin levels and inflammatory cytokines and vascular endothelial function in patients with hypertension.» International Journal of Cardiology. 2011.

15. «Endothelial and vascular smooth muscle dysfunction in hypertension.» ScienceDirect. 2022.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.